3. Pierwsza premiera w Polskim

 

29 stycznia 1913 roku działalność Teatru Polskiego w Warszawie zainaugurowała premiera "Irydiona" Zygmunta Krasińskiego w reżyserii Arnolda Szyfmana. W rolach głównych wystąpili m.in. Józef Węgrzyn, Stanisława Wysocka, Edmund Weychert, Józef Sosnowski, Jerzy Leszczyński, Aleksander Zelwerowicz, wówczas mało jeszcze znani w Warszawie aktorzy, którzy z czasem zyskali sobie przychylność publiczności i popularność. Premiera romantycznego poematu dramatycznego stała się wydarzeniem politycznym i artystycznym. Jednak mało kto wie, że niewiele brakowało, a premiera skończyłaby się katastrofą…

W czasie antraktu jeden z maszynistów uruchomił o kilka sekund za wcześnie mechanizm poruszający sceną obrotową. Zniszczono głowicę kolumny, która była fragmentem dekoracji i część rampy świetlnej. Sytuacja była poważna, po gorączkowej naradzie uznano, że naprawa zniszczeń jest konieczna. Publiczność wykazała się cierpliwością i wyrozumiałością. W efekcie spektakl przeciągnął się do …1.30 w nocy. Mimo tego, widzowie byli zachwyceni, a warszawskie dzienniki pisały o przedstawieniu bardzo przychylnie: (…)Jako pierwsza próba pracy artystycznej, premiera Irydiona przyniosła Warszawie rzeczy ważne: śmiałe i stanowcze zerwanie z tradycją bylejakości dekoracyjnej, szukanie nowych środków wyrazu scenicznego; dobry materiał wykonawczy, który w sprężystej szkole reżyserskiej może stworzyć twórczy sposób interpretacji.

/Źródło: A. Szyfman "Labirynt teatru", Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, Warszawa 1964, s.132-136./