13. Scenograf Karol Frycz

 

W tym zaczarowanym sześcianie jakim jest przestrzeń sceniczna, kochał się do niepamięci. Żywym jestestwem stawał się tu dlań każdy sprzęt, każdy szczegół maszynerii, każdy element, każda cząstka tej wytwórni iluzji – i z każdym tym elementem żył na koleżeńskiej stopie. Teatrowi oddał wszystkie swoje zdolności, swoje wyrobienie umysłowe, imponującą erudycję, wszystek swój zasób entuzjazmu. Należy przypuszczać, że historia polskiego teatru odpłaci mu się trwałą o nim pamięcią. 

Karol Frycz – malarz, scenograf i reżyser, dyrektor Teatru im. Juliusza Słowackiego w Krakowie. Jeden z największych polskich plastyków teatralnych obok Wincentego Drabika i Andrzeja Pronaszki, realizator postulatów Wielkiej Reformy Teatralnej. W 1902 roku ukończył studia na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych w klasie artystów modernizmu – Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera, kontynuował naukę w Szkole Przemysłu Artystycznego w Wiedniu, Académie Julien w Paryżu i w szkole Williama Morissa w Londynie. Scenograficzną działalność rozpoczął w 1905 roku w krakowskim kabarecie "Zielony Balonik", natomiast debiut na scenie dramatycznej miał miejsce w 1906 roku, kiedy to artysta przygotował dekorację do "Pelleasa i Melisandy" Maurycego Maeterlincka w Teatrze Miejskim w Krakowie.

W zespole Teatru Polskiego pracował od momentu otwarcia sceny w 1913 roku, przygotowując scenografię do "Irydiona", aż do roku 1931. Wprowadził do teatru dekoracje trójwymiarowe, rezygnując z płóciennych perspektywicznych malowideł. Wykorzystywał sceniczne oświetlenie - światło barwnych reflektorów współtworzyło głębię scenicznej przestrzeni. Mówi się, że w ciągu swego życia przygotował około 400 scenografii, a okres warszawski uważany jest za najważniejszy i pionierski w twórczości Frycza, wyznaczający początki nowoczesnej scenografii polskiej.

Ważniejsze prace scenograficzne Karola Frycza w Teatrze Polskim w Warszawie: "Irydion", "Krakowiacy i Górale", "Grzegorz Dyndała", "Burza", "Wyzwolenie", "Nieboska komedia", "Hamlet", "Noc listopadowa", "Sen nocy letniej", "Romeo i Julia". 

 /Źródło: Adam Grzymała-Siedlecki, "Po zgonie Karola Frycza", Teatr 1963, nr 20, s. 6./