20. "Nie-Boska komedia" w reż. Arnolda Szyfmana

 

"Nie-Boska komedia" Zygmunta Krasińskiego upamiętniła się obok "Irydiona" i "Hamleta", jako jedna z trzech wielkich inscenizacji wyreżyserowanych przez Arnolda Szyfmana. Premiera zaplanowana na 30 stycznia 1920 roku, okazała się niezwykle ważnym wydarzeniem w teatralnym życiu stolicy, bowiem po raz pierwszy w Warszawie wystawiono dramat w całości. Cały szereg klasycznego repertuaru polskiego i światowego okazał się nie tylko sukcesem teatralnym ale i społecznym, miał naprawić opinię Warszawy jako stolicy polskiego teatru, podtrzymać tradycję i ducha polskości, pamiętając o dostojnej przeszłości literatury i sztuki. 

Można pokusić się też o stwierdzenie, iż Teatr Polski starał się spełniać powinności Teatru Narodowego: ustalił swój własny styl w reżyserii oraz inscenizacji. Stworzono teatr na miarę nowych czasów, miejsce znające dorobek Wielkiej Reformy za sprawą przede wszystkim scenografów: Wincentego Drabika i Karola Frycza.

W "Nie-Boskiej komedii" silnie przemawiały elementy symbolizmu i ekspresjonizmu. Nie udramatyzowane fragmenty zostały przemienione na prologi, które przedstawiał Poeta. Zdecydowanie największe wrażenie robiły bogate dekoracje zaprojektowane przez Wincentego Drabika. W obsadzie znaleźli się: Poeta: S. Stanisławski, Mąż: W. Brydziński, Żona: I. Solska-Grosserowa, Orcio: O. Umińska, Pankracy: J. Chmieliński (debiut na scenie TP), Leonard: A. Węgierko.

Funkcję asystenta reżysera pełnił Leon Schiller, który wiele lat później w swojej publikacji "Na progu nowego teatru" wspominał: Opracowanie teatralne "Nie-Boskiej" było czymś na wskroś oryginalnym i posunęło sprawę inscenizacji wyraźnie naprzód, stwierdzając, jak najprostszymi środkami ekspresji teatralnej można ujmować bezmiary myśli poetyckiej bez uszczerbku dla jej głębi i całości tekstu. W tym samym poniekąd duchu powstawała koncepcja reżyserska Hamleta.

/Źródło: Leon Schiller, "Na progu nowego teatru", PIW 1978, s. 387-388./