WYSTAWA: Galernicy wrażliwości

„Galernicy wrażliwości” - wystawa dzieł Joanny Helander oraz Bo Perssona w przestrzeni Teatru.

To opowieść o sztuce, która współtworzyła przestrzeń wolności. O ludziach kultury niezależnej, dla których teatr, słowo i obraz były nie tylko twórczością, ale także formą obrony godności i demokracji.

W centrum tej historii znajduje się Teatr Ósmego Dnia – „Teatr Mon Amour” Joanny Helander i Bo Perssona. Prawie pół wieku przyjaźni i współpracy: wspólne filmy, wystawy, spotkania, podróże przez Europę i powroty do miejsc ważnych i osobistych - od śląskich krajobrazów dzieciństwa po szwedzkie przestrzenie emigracji. Z tych relacji powstał wyjątkowy zapis środowiska, które w czasach PRL współtworzyło kulturę niezależną i uczyło odwagi myślenia.

Fotografie Helander mają siłę autentyczności- powstają z bliskości, zaufania i wspólnego doświadczenia. Portretują artystów, aktorów, poetów i ludzi zaangażowanych w życie publiczne, pokazując ich nie jako symbole, lecz jako osoby, które konsekwentnie wybierały wolność. Wraz z filmowymi obrazami tworzą wizualną opowieść o drodze: między Polską a Szwecją, między prywatnym losem a historią, między sztuką a odpowiedzialnością.

„Galernicy wrażliwości” – w duchu Marii Janion – to hołd dla tych, którzy płynęli pod prąd, budując przestrzeń niezależnej kultury i obywatelskiej świadomości.

Wystawa dostępna jest w dniach 17.02-31.03.2026 we foyer Sceny Kameralnej przed spektaklem oraz w przerwach. Bilet zakupiony na przedstawienia na Scenie Kameralnej jest równocześnie biletem wstępu na wystawę w dniu spektaklu.

JOANNA HELANDER
Urodzona w 1948 roku w Rudzie Śląskiej. Fotografka, reżyserka filmów dokumentalnych, pisarka i tłumaczka. Znana dokumentalistka życia codziennego w PRL-u oraz autorka filmowych i fotograficznych portretów przedstawicieli polskiej i szwedzkiej kultury. Studiowała romanistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie w 1968 roku uczestniczyła w działaniach opozycyjnych, sprzeciwiając się inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację. Do Szwecji wyemigrowała w 1971 roku, tam też ukończyła studia fotograficzne.
Autorka wielu albumów fotograficznych, m.in.: „Kobieta” (1978), „Gerard K. – listy z Polski” (1986), „Gdyby ta Polka była tutaj z nami” (1999), „Baby patrzą” (2019) czy „Nieznany dworzec” (2019) ”Co będzie świadectwem”(2025). Mieszka i pracuje w Göteborgu, często przebywa w Krakowie.

BO PERSSON
Szwedzki reżyser filmowy i teatralny. Spędził wiele lat w Rzymie i Paryżu, gdzie studiował filozofię, antropologię i filmoznawstwo. Jest autorem sztuk teatralnych i scenariuszy filmowych. Od początku lat siedemdziesiątych interesuje się Europą Środkową, a jego projekty artystyczne poświęcone są tematowi konfliktu między człowiekiem a państwem oraz pamięci społeczeństw rządzonych przez reżimy totalitarne.
Współtwórca wraz z Joanna Helander wielokrotnie nagradzanych autorskich filmów dokumentalnych m.in.: „Teatr Ósmego Dnia” (1992), „Powroty” (1994), „Walc z Miłoszem” (2011), „Watching the Moon at Night – o terroryzmie i antysemityzmie” (2016). Mieszka i pracuje w Sztokholmie.